خسروپناه: خروجی واقعی عرفان و طریقت، سیاست‌ورزی است

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تشریح نسبت عرفان و سیاست، پیوند طریقت و سیاست را ناگسستنی دانست و تاکید کرد که خروجی واقعی طریقت حضور در عرصه اداره جامعه با رعایت عدل و احسان است.

حجت‌الاسلام خسروپناه در پاسخ به این پرسش و با اشاره به گوهر عرفان اسلامی اظهار داشت: «برخی از محققان، گوهر عرفان را "عدل و احسان" می‌دانند. کسی که در مسیر طریقت گام برمی‌دارد، دقیقاً با همین دو مولفه عدل و احسان وارد عرصه سیاست می‌شود و اساساً خروجی واقعی طریقت، سیاست‌ورزی توحیدی است.»

وی با تبیین منازل عرفانی و مقصد نهایی سالک افزود: «یک سیاستمدار عارف، تمام منازل عرفانی را طی می‌کند تا به مقام توحید برسد. در عرفان، توحید آخرین منزل است؛ توحیدی که هم جنبه شهودی دارد و هم جنبه وجودی (لا اله الا هو و لا وجود الا هو). کسی که این منازل را با موفقیت طی کند، به مقام مَظهر اسماء الهی شدن دست می‌یابد.»

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با سیری در تاریخ عرفان اسلامی و سیر تطور آن خاطرنشان کرد: «در قرون اولیه، عرفان دارای مراتب متعددی بود؛ ابتدا شاهد "عرفان ادبی" بودیم که عارفان مفاهیم را با منثورهای ادیبانه یا در قالب شعر (مانند آثار خواجه عبدالله انصاری) بیان می‌کردند. از قرن پنجم به بعد و به‌ویژه پیش از ابن‌عربی، افق‌های برتری از "عرفان معرفتی" و "عرفان عملی" شکل گرفت.»

وی در پایان با اشاره به نمونه‌های تاریخی پیوند عرفان و سیاست یادآور شد: «اگر عرفان، عرفانی جامع و اصیل باشد، پیوندی ناگسستنی میان طریقت و سیاست برقرار می‌شود؛ به‌طوری که نمود و خروجی عینی این پیوند را در قیام‌ها و تحولات تاریخی، از جمله حرکت شاه اسماعیل صفوی به روشنی مشاهده می‌کنیم.»